Hoe weet je of houtworm actief is? Signalen, tests en inspectie

Houtworm is actief als er vers, lichtgekleurd boormeel onder het hout ligt en er nieuwe gaatjes met scherpe, lichte randen verschijnen. Gaatjes alleen bewijzen niets: die blijven na een oude aantasting tientallen jaren zichtbaar. Hoe weet je of houtworm actief is als je twijfelt? Met 3 eenvoudige tests en een inspectie van verborgen balken weet je binnen één seizoen zeker of de larven nog in het hout leven.

Inhoudsopgave

• Actieve houtworm of oude aantasting: de verschillen
• 5 signalen van actieve houtworm
• 3 tests om activiteit vast te stellen
  • Test 1: de papiertest (2 weken)
  • Test 2: de tapetest (1 zomer)
  • Test 3: de bijenwastest (3 maanden)
• Wanneer is houtworm actief?
• Verborgen balken inspecteren met een camera
• Wat te doen bij actieve houtworm
• Veelgestelde vragen
  • Hoe lang blijft houtworm actief?
  • Verdwijnt houtworm vanzelf?
  • Waar gaat houtworm dood van?
  • Hoe erg is houtworm in huis?

Actieve houtworm of oude aantasting: de verschillen

Actieve houtworm en een oude aantasting verschillen in de kleur van het boormeel, de randen van de gaatjes en de staat van het hout. Het aantal gaatjes zegt niets over activiteit.

Oud boormeel valt soms uit scheuren als je meubels verplaatst of als hout uitdroogt. Dat boormeel is dus geen bewijs van actieve aantasting. De eieren en jonge larven van de gewone houtwormkever overleven niet in hout met minder dan 12% vocht of bij een luchtvochtigheid onder 55%. Droog hout in een verwarmde woonkamer bevat daarom vaker een oude aantasting dan vochtig hout in een kruipruimte.

5 signalen van actieve houtworm

Er zijn 5 duidelijke signalen dat houtworm nog actief is. Eén signaal is een aanwijzing, twee of meer signalen samen geven zekerheid.

1. Vers boormeel: kleine hoopjes fijn boormeel onder balken, vloerdelen of meubels. Bij de gewone houtworm voelt het boormeel korrelig, bij de huisboktor lijkt het op fijn zaagsel met staafjes.
2. Nieuwe uitvliegopeningen: kleine ronde gaatjes van 1 tot 2 mm bij de gewone houtwormkever. De huisboktor maakt ovale gaten van 6 tot 10 mm.
3. Zacht geknaag: een tikkend of knagend geluid in een stille ruimte, vooral 's avonds. Larven van de huisboktor zijn hoorbaar, larven van de gewone houtworm meestal niet.
4. Volwassen kevers: bruine kevers van 3 tot 5 mm op vensterbanken of bij lampen, tussen mei en augustus.
5. Verzwakt hout: hout dat bij indrukken met een schroevendraaier verkruimelt op plekken die eerder stevig waren.

Uitgebreide kenmerken per keversoort lees je in de blog houtworm herkennen in balken en vloeren.

3 tests om activiteit vast te stellen

Er zijn 3 eenvoudige tests die laten zien of houtworm nog actief is. Alle drie de tests vergelijken een schone uitgangssituatie met de situatie na een vaste periode.

Test 1: de papiertest (2 weken)

Zuig het hout en de grond eronder schoon. Leg wit papier of een wit laken onder de verdachte plek. Ligt er na 2 weken nieuw boormeel op het papier, dan is de houtworm actief.

Test 2: de tapetest (1 zomer)

Plak alle bestaande gaatjes af met afplakband of kleefband. Controleer de tape na de zomer. Een nieuw gaatje door de tape is een uitvliegopening van een kever die dit jaar het hout verliet.

Test 3: de bijenwastest (3 maanden)

Vul de bestaande gaatjes met bijenwas of meubelwas. Elk nieuw gaatje in de was na 3 maanden wijst op actieve larven.

Start de tapetest en de bijenwastest in april. Zo valt de controle samen met de periode waarin kevers uitvliegen.

Wanneer is houtworm actief?

Houtworm is het hele jaar actief als larve en tussen mei en augustus zichtbaar als kever. De larven vreten gangen in het hout, ook in de winter. Nieuwe gaatjes verschijnen vooral in juni en juli.

Kerngetallen over de levenscyclus van de gewone houtwormkever:

• Larvestadium: gemiddeld 2 jaar, in voedselarm oud hout tot 10 jaar.
• Huisboktor: larven blijven 4 tot 12 jaar actief.
• Volwassen kever: leeft 3 tot 4 weken na het uitvliegen.
• Optimale temperatuur: 22 tot 23 °C.
• Minimale houtvochtigheid: 10 tot 12%.

Door de lange levensduur van de larven blijft een aantasting jarenlang onzichtbaar aan de buitenkant. Eén jaar zonder nieuwe gaatjes bewijst daarom nog niet dat de houtworm dood is. Herhaal de tapetest 2 seizoenen achter elkaar voor zekerheid.

Verborgen balken inspecteren met een camera

Verborgen balken inspecteer je met een inspectiecamera die via een kruipluik, ventilatierooster of boorgat van 8 tot 10 mm de kruipruimte in gaat. Zo zie je balkkoppen, onderkanten van vloerdelen en de bodem van de kruipruimte zonder de vloer te openen.

Waar je op let in de camerabeelden:

• Hoopjes vers boormeel op de bodem van de kruipruimte en op de onderkant van balken.
• Lichte, scherpe uitvliegopeningen in de zijkanten van balken.
• Balkkoppen bij de muur, waar vochtig hout het eerst wordt aangetast.
• Schimmel of houtrot, die vaak samengaat met houtworm in vochtige ruimtes.

Een camera met een gelede kop van 360° of een telescoopcamera kijkt om hoeken en tegen de onderkant van vloerdelen.

Aanbevolen bij dit artikel

Camera's voor houtworminspectie

Bekijk balkkoppen en de onderkant van vloerdelen zonder de vloer te openen.

Scherpe close-ups 5MP autofocus endoscoop Vanaf €139,95 incl. btw Bekijk product Op je telefoon 8 mm 360° smartphone-endoscoop €179,95 incl. btw Bekijk product 4,6 m bereik Telescopische inspectiecamera 4,6 m €1.295 incl. btw Bekijk product

Hulp nodig bij het kiezen? Bel voor advies.

Alle camera's voor deze toepassing staan in de collectie kruipruimte inspectie.

Wat te doen bij actieve houtworm

Actieve houtworm vraagt een behandeling, want houtworm verdwijnt niet vanzelf. De larven leven jaren door en de cyclus gaat door zolang het hout vochtig genoeg is.

Drie stappen na het vaststellen van activiteit:

1. Bepaal de soort. De gewone houtworm vraagt een andere aanpak dan de huisboktor, die vooral dragende constructies van naaldhout aantast.
2. Breng de omvang in kaart. Inspecteer alle houten balken, vloeren en meubels in dezelfde ruimte.
3. Verlaag de houtvochtigheid. Ventilatie van de kruipruimte maakt het hout minder aantrekkelijk voor nieuwe aantasting.

Kleine voorwerpen zoals meubels en lijsten gaan dood bij verhitting tot 55 °C gedurende enkele uren. Bij aantasting van dragende constructies is professionele houtworm bestrijding nodig, omdat professionele middelen diep in het hout doordringen. Meer over vocht onder de vloer lees je in de blog kruipruimte inspectie.

Veelgestelde vragen

Hoe lang blijft houtworm actief?

Houtworm blijft 2 tot 10 jaar actief als larve in het hout. Larven van de huisboktor blijven 4 tot 12 jaar actief.

Verdwijnt houtworm vanzelf?

Houtworm verdwijnt niet vanzelf zolang het hout meer dan 12% vocht bevat. In droog hout onder 10% vocht sterft een aantasting na verloop van tijd uit.

Waar gaat houtworm dood van?

Houtworm gaat dood van bestrijdingsmiddelen die in het hout dringen, van verhitting tot 55 °C en van langdurig droog hout onder 10% vocht.

Hoe erg is houtworm in huis?

Houtworm in meubels veroorzaakt vooral cosmetische schade. Houtworm in dragende balken veroorzaakt ernstige schade en leidt bij een grote aantasting tot verzakking van vloeren.